Ngẫm về Binh pháp Tôn Tử
Trong phạm vi bài viết này, tác giả muốn đề cập đến chữ NHÂN của người làm tướng và vận dụng chữ NHÂN với nghệ thuật quản trị nhân sự trong kinh doanh. NHÂN- lòng nhân ái, chỉ tình yêu thương, sự quý mến của bậc làm tướng đối với quân lính. Một vị tướng biết yêu thương quân lính thì quân lính sẽ xả thân vì mình mà xông pha nơi trận mạc, dẫu muôn chết cũng không từ. Câu chuyện dưới đây là một trong những ví dụ điển hình:
Ngô Khởi hút nhọt cho binh lính (1)
Ngô Khởi là tướng của nước Ngụy dẫn quân đi đánh nước Trung Sơn. Trước khi xuất phát, ông phát hiện một binh lính trên chân mọc một cái mụn nhọt mưng mủ rất lớn, thì lập tức cong người quỳ xuống giúp anh ta hút mủ ra.
Về việc đó, người mẹ của anh lính này khi biết tin đã lập tức thương tâm khóc lớn, người bên cạnh cảm thấy kỳ lạ, bèn hỏi bà ta: “Ngô tướng quân đối với con bà tốt như thế, tại sao bà lại khóc như vậy chứ?”.
Người mẹ ấy trả lời: “Trước đây Ngô Khởi đã hút mủ nơi cái mụn nhọt lớn của bố nó, bố nó hoài cảm trong lòng, do đó mà dũng cảm tiến lên phía trước giết địch, kết quả là chết trận ở sa trường, thử hỏi làm sao tôi lại không khóc được chứ ?”
Người mẹ của anh lính đã nhìn thấy kết cục của con trai mình từ bài học của người bố là sẽ chết nơi sa trường. Nhưng nếu nhìn ở góc độ người lính và những binh sĩ xung quanh là đồng đội của anh ta thì họ chỉ biết cảm kích vô cùng trước tấm lòng của một vị tướng hết mực thương yêu quân lính và họ sẵn sàng xả thân để đền đáp ân đức đó.
Lưu Bị vì tướng ném con (2)
Trong trận chiến ở cầu Trường Bản, Triệu Tử Long xông pha nơi trận mạc cứu được ấu chúa A Đẩu.
Khi Triệu Tử Long hai tay nâng A Đẩu đưa cho Lưu Bị, Lưu Bị đỡ lấy A Đẩu rồi ném phịch xuống đất nói:“Vì mày suýt nữa ta mất một viên đại tướng”.
Triệu Tử Long vội vàng cúi xuống đất ôm lấy A Đẩu, khóc lạy, nói: “Vân dù gan óc lầy đất, cũng không đủ báo được!”.
Các nhà phân tích và độc giả sau này cho rằng hành động ném con của Lưu Bị là “giả dối”, là để “lấy lòng tướng sĩ” nhưng không thể phủ nhận rằng Lưu Bị là một người rất yêu thương binh lính và dân chúng. Vả lại, nếu đặt mình vào vị trí Triệu Tử Long thời bấy giờ thì Triệu Tử Long cũng không thể nghĩ và chưa bao giờ nghĩ rằng Lưu Bị không thật lòng thương yêu mình. Triệu Tử Long đã một lòng trung thành và hết sức phò tá cho sự nghiệp của Lưu Bị, đến tận khi nhắm mắt Triệu Tử Long vẫn còn trăn trở là chưa giúp nhà Hán thống nhất được thiên hạ.
Có thể nói những vị tướng tài ba đều là những người biết dùng tình yêu thương của mình- chữ NHÂN để cảm hóa quân sĩ, khiến cho quân sĩ một lòng, một dạ đi theo và sẵn sàng xả thân vì mình, coi sự xả thân đó là một vinh dự, một sự đền đáp ân đức. Đạt đến mức này chính là các tướng lĩnh đã “Lãnh tụ được tinh thần binh sĩ”. Đây là nghệ thuật cao nhất của quản trị nhân sự.
Ứng dụng Binh pháp Tôn Tử trong quản trị nhân sự
Ứng dụng Binh Pháp Tôn Tử trong kinh doanh nói chung và trong Quản trị nhân sự nói riêng phải nói đến là Nhật Bản.
Theo Thời báo kinh tế thế giới ra ngày 24-01-1983, một phái đoàn quản lý doanh nghiệp Trung Quốc đi thăm Nhật Bản để tham khảo kinh nghiệm quản lý doanh nghiệp, họ đã được cán bộ phía Nhật Bản giải thích rằng: “Kinh nghiệm quản lý của chúng tôi đều xuất phát từ đất nước Trung Quốc của các anh”. Sau đó, phía Nhật Bản đã tặng cho phái đoàn Trung Quốc một cuốn sách, thật bất ngờ, đó chính là Binh pháp Tôn Tử.
Vậy người Nhật đã ứng dụng chữ NHÂN trong Binh pháp Tôn Tử với nghệ thuật quản trị nhân sự như thế nào?
Chữ “NHÂN”- Nhân hòa, yêu mến cán bộ, nhân viên
Trong các buổi liên hoan tổng kết cuối năm, Ban lãnh đạo một số doanh nghiệp Nhật thường tự vào bếp nấu nướng và làm tiệc phục vụ nhân viên. Các nhân viên thì vui chơi các trò chơi có thưởng như kéo co, vật, cầu lông, bóng đá..., trên sân khấu thì các phòng/ban hình thành các đội văn nghệ thi biểu diễn nghệ thuật với nhau. Lúc này toàn bộ nhân viên là người hưởng trọn vẹn niềm vui trong buổi liên hoan cuối năm còn toàn bộ Ban lãnh đạo trong vai trò người phục vụ. Trong bữa tiệc, họ cũng thường là người chủ động mời bia, mời rượu và nâng cốc cảm ơn, chúc mừng cấp dưới. Điều này thể hiện sự hòa đồng, sự yêu mến của Ban lãnh đạo đối với toàn thể cán bộ, công nhân viên. Trong một chừng mực nào đó nó cũng giống như Ngô Khởi hút nhọt cho binh lính. Một hành động của người cấp trên cúi mình phục vụ người cấp dưới một cách thành tâm, thành ý. Danh ngôn của giới doanh nhân Pháp cũng nói “Yêu quý nhân viên một lần thì họ sẽ yêu quý công ty gấp trăm lần”.
Chữ “NHÂN”- Yêu mến gia đình, người thân của cán bộ, nhân viên
Không dừng lại ở sự thương yêu, quý mến nhân viên mà họ còn rất quan tâm đến các thành viên trong gia đình của cán bộ công nhân viên. Khi cán bộ, nhân viên đưa vợ con, gia đình đến tham dự ngày hội gia đình thì ngay lúc vào cổng họ đã được đón chào nồng nhiệt bởi những cô lễ tân tươi trẻ và các chú “vịt donal” ngộ nghĩnh. Tiếp đó, toàn gia đình sẽ cùng chụp một kiểu ảnh lưu niệm trước khi vào trong tham dự buổi lễ chính thức.
Trong ngày hội gia đình thường sẽ có phần trao thưởng học bổng cho con em cán bộ, công nhân viên có thành tích học tập xuất sắc. Bạn hãy hình dung người con yêu dấu của bạn bước lên sân khấu đi giữa những tràng pháo tay vang dội, vinh dự đón nhận học bổng mà vị Tổng giám đốc trao tặng. Bạn thấy vợ mình cười thật tươi xen lẫn những giọt nước mắt vui sướng. Hai người cùng nắm chặt tay nhau cảm nhận niềm hạnh phúc khi có người con yêu đáng tự hào như vậy.
Tôi đã rất xúc động trước bài phát biểu của vị Tổng giám đốc Công ty Yamaha Motor Việt Nam trong một ngày hội gia đình. Trong đó có đoạn: “…Nhân dịp này tôi xin bảy tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất tới những người bố, người mẹ, những người vợ, người chồng đã không quản khó khăn, vất vả đảm đương công việc gia đình, hy sinh thời gian của mình giúp người thân của mình hoàn thành xuất sắc công việc tại gia đình Yamaha. Các bạn thực sự là hậu phương vững chắc cho sự thành công chung của chúng ta…”.
Vị tổng giám đốc đã thành tâm, thành ý cảm ơn những người thân trong gia đình cán bộ, công nhân viên, ghi nhận công lao, sự hy sinh của họ, coi công ty là một đại gia đình thống nhất của họ. Vì lẽ đó, vì chữ NHÂN của người lãnh đạo mà cán bộ, công nhân viên yêu mến công ty, sẵn sàng thức khuya dạy sớm vì công ty. Mặt khác, những người thân trong gia đình của cán bộ, công nhân viên cũng sẽ luôn luôn tạo điều kiện, động viên, cổ vũ họ cống hiến hết mình cho công ty.
Chữ “NHÂN”- Mạnh Thường Quân giang tay cứu giúp cán bộ, nhân viên.
Mỗi khi nhân viên gặp hoàn cảnh khó khăn đặc biệt: vợ, chồng bị tai nạn, con bị ốm nặng…Lãnh đạo thường chỉ đạo phong trào quyên góp để ủng hộ. Với công ty 3.000 người mỗi người chỉ cần hỗ trợ 30 nghìn thì đã có 90 triệu. Người bị nạn có khoản trợ giúp này sẽ dễ dàng vượt qua khó khăn. Điều đặc biệt là sau khi nhận hỗ trợ người được nhận hỗ trợ sẽ sống với tấm lòng cảm kích và yêu mến tất cả đồng nghiệp. Đây là chất keo kết dính rất hữu hiệu cho tinh thần đoàn kết toàn công ty.
Hơn thế nữa, Lãnh đạo luôn là người tham gia hỗ trợ nhiều nhất. Có trường hợp con của nhân viên ốm nặng mà nhân viên thì hoàn cảnh lại rất khó khăn, lãnh đạo yêu cầu chuyển toàn bộ hóa đơn viện phí để lãnh đạo thanh toán giúp. Với bản thân tôi, ngay cả khi tôi đã rời công ty Yamaha nhưng khi tối ốm nặng thì những người Sếp cũ của tôi là anh Hoàng Hà và chị Lê Bích Ngọc vẫn tổ chức cho cán bộ nhân viên của bộ phận mình tới thăm hỏi và động viên tôi rất nhiều lần.
Chữ “NHÂN”- Lãnh tụ tinh thần
Một trong số những nhân viên tôi quản lý sau khi nghỉ việc ở Yamaha đã nói “Xác có thể đi nhưng hồn vẫn ở lại”. Đối với bản thân tôi, tôi đã không còn làm việc ở Yamaha Motor gần 3 năm, một buổi trưa chủ nhật hai vợ chồng cùng nằm nghỉ, bỗng vợ tôi nói:“Từ ngày anh không làm việc ở Yamaha nữa em thấy buồn quá!”.
Tôi hỏi: “Em muốn đi chơi ở đâu thì anh đưa em đi chơi ở đó có gì mà phải buồn?”
Vợ tôi trả lời: “Nhưng mình sẽ không thể có được cảm xúc giống như cảm xúc ngày mình còn sống trong gia đình Yamaha”.
Tôi lặng im và ngẫm thấy rằng, nghệ thuật quản trị nhân sự cao nhất là nghệ thuật lãnh tụ được tinh thần của cán bộ, công nhân viên. À! Mà chưa đủ. Đó là nghệ thuật lãnh tụ tinh thần của cả những người thân yêu của họ nữa! Làm được điều này, hãy bắt đầu từ chữ “NHÂN”.
Hà Nội, ngày 15 tháng 9 năm 2012
Tác giả: Trần Văn Nghĩa (Bài viết đã được đăng trong cuốn Kỷ yếu ngày nhân sự Việt Nam năm 2013)
Trích dẫn
(1) Ngoại Trữ Thuyết Tả Tượng- Hàn Phi Tử
(2) Tam Quốc Diễn Nghĩa- La Quán Trun
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét